Story: Alhadi Agabeldour Adam

Published on
do, 16/05/2013 - 14:30

Alhadi komt uit Darfoer, Soedan. Hij is altijd zeer actief geweest als mensenrechtenactivist. Hij publiceert artikels in Arabische kranten en magazines en wordt als expert over de Soedanese situatie geïnterviewd door internationale kranten zoals The Washington Post en The New York Times. Daarnaast schrijft hij ook kortverhalen en poëzie. In 2009 werd het te gevaarlijk voor hem in Soedan. Hij verlaat zijn land en komt in België terecht. In het voorjaar van 2010 volgt hij een inburgeringstraject bij bon.

We zijn inmiddels 3 jaar verder en Alhadi is erkend vluchteling. Hij doet vrijwilligerswerk, volgt taallessen, hij blijft actief op internationale fora en hij neemt deel aan poëziefestivals en artistieke projecten. Vorig jaar bracht hij zijn tiende dichtbundel uit.

Wie? Alhadi Agabeldour Adam
Komt uit: Soedan
Leeftijd: 41
In België sinds: 2009
Opleiding: Alhadi studeerde rechten en internationaal strafrecht. Hij is schrijver-dichter en mensenrechtenactivist.
Inburgeringstraject bij bon: voorjaar 2010

Laten we heel even terugkeren naar het voorjaar van  2010, want toen hebben wij jou leren kennen. Hoe kwam je bij bon terecht ?

Bij mijn aankomst in België werd ik naar het asielcentrum van Sint-Truiden gestuurd. Enkele maanden later startte ik met de inburgeringscursus in Hasselt, maar toen moest ik plots naar Brussel verhuizen. Ik kwam terecht in Sint-Lambrechts-Woluwe. In tegenstelling tot in Vlaanderen,  is inburgering hier niet verplicht. Maar ik heb bij mijn sociaal assistente van het OCMW aangedrongen om hier een inburgeringsprogramma voor mij te zoeken en zo ben ik dus bij bon terechtgekomen. Sindsdien is voor mij de wereld in Brussel opengegaan (lacht)

Je hebt internationaal strafrecht gestudeerd maar het vlot niet zo goed met de gelijkschakeling van je diploma?

Ik heb rechten gestudeerd in Libië en internationaal strafrecht in Soedan. Ik moet uit beide landen gegevens zien vast te krijgen voor de gelijkschakeling van mijn diploma. Haast onbegonnen werk, maar ik geef de hoop niet op. Ik wil in de toekomst  opnieuw gaan studeren en mijn master behalen. Ondertussen wil ik en moet ik dringend  een job vinden!  Ik wil poetsen, laden en lossen, … Ik ben absoluut niet kieskeurig, ik wil het uitschreeuwen ‘I NEED A JOB’! Maar telkens weer krijg ik te horen dat ik te hooggeschoold ben. Ik heb inderdaad een sterk cv maar wat ben ik er op dit moment mee? Zéér frustrerend, geloof me!

Dat kan ik geloven, maar ondertussen zit je niet stil?

Nee, zo zit ik niet in elkaar. Ik ben gevlucht uit Soedan, ik moest vechten voor mijn leven en mijn vrijheid. België gaf me asiel. Hier ben ik een vrij mens, hier bestaat het recht op vrije meningsuiting. Voor een mensenrechtenactivist en schrijver is dat zéér belangrijk. Ik word ook nog steeds gecontacteerd door de Soedanese en de internationale pers alsook door internationale organisaties zoals de Verenigde Naties om mijn mening te geven over Soedanese kwesties. Ik publiceer van hieruit verhalen en gedichten op Arabischtalige blogs en websites. Ik tracht mijn gedichten en verhalen ook te delen met een Nederlandstalig publiek. bon heeft me destijds in contact gebracht met Zebrart vzw. Mijn profiel  en cv staat op hun website. Via hun netwerk krijg ik de kans om deel te nemen aan culturele evenementen in Vlaanderen en in Brussel. Tijdens mijn traject bij bon werd ik voor vrijwilligerswerk doorverwezen naar het Soep- en Infopunt van Vluchtelingenwerk Vlaanderen. Ik ga  nog steeds elke woensdag helpen. Ik heb er bij mijn aankomst in 2009 zelf ook soep en informatie gekregen. Ik vind het een zeer zinvolle vrijwilligersactiviteit waar ik met plezier elke week naartoe ga. In de zomerperiode beman ik ook de infostand van Vluchtelingenwerk op festivals. De mensen van Vluchtelingenwerk Vlaanderen zijn als  familie voor me geworden, er zijn hechte vriendschappen uit gegroeid.

Laten we even doorgaan op je schrijverstalenten. Je hebt ondertussen al je tiende dichtbundel uit. Heb je dat talent van iemand meegekregen? Waar gaan je gedichten zoal over?

Wel ja, het zit in de familie. Mijn moeder en een nichtje schrijven ook gedichten. Poëzie heeft niets materieels, het is niet gelinkt aan een vaste plaats. Mijn gedichten gaan over herinneringen, over Soedan, over België, over herinneringen, emoties, romantiek, over democratie, over iets dat me plots raakt, iets dat ik zie in de tram of op straat. Enzovoort. Ik heb geen agenda waarin staat: ’vandaag ga ik eens een gedicht schrijven’. Het is een ingeving van het moment. Het gebeurt dat ik midden in de nacht wakker word en plots een creatieve inval krijg, dan begin ik te schrijven (lacht).

Vorig jaar schreef  je een gedicht voor de slachtoffers en hun familie van het busongeval in Sierre

Ik kende de kinderen uiteraard niet maar het idee dat die kinderen gelukkig vertrokken waren en niet meer  levend terugkwamen, raakte me heel diep.  Ik was op dat moment in Gent, waar ik deelnam aan een artistiek festival. Daar heb ik dat gedicht ‘Droeve kaarsen geschreven in het Arabisch. Nadien werd het vertaald door Ilse Wijnen.

Je schrijft in het Arabisch maar je wil heel graag een Nederlandstalig publiek voor je gedichten. Het is toch niet zo evident om een gedicht met het juiste gevoel te vertalen?

Inderdaad, dat is heel moeilijk. Maar ik denk dat ik eindelijk iemand heb ontmoet van wie ik vind dat hij mijn emotie kan overbrengen in zijn vertaling. Ik ben trouwens ook nog steeds op zoek naar een uitgever (lacht), mochten jullie iemand kennen? 

We zoeken graag mee met jou. Tot slot Alhadi, je bent een mensenrechtenactivist, in Soedan worden zwarten zwaar gediscrimineerd, ervaar jij in België ook discriminatie?

In Soedan is discriminatie overal en altijd aanwezig. Hoe zwarter je bent, des te erger het is. Ik begrijp de taal dus ik weet wat ze zeggen en er worden geen doekjes om gewonden. Hier in België is het niet altijd duidelijk. En ja, ik begrijp niet altijd goed de taal. Maar ik heb hier persoonlijk nog geen discriminatie ervaren. Ik kan op de bus zitten en er komt een blanke persoon naast mij zitten. Ik kan aan dezelfde tafel als een blanke persoon zitten, ik kan een plek binnen stappen waar gedanst wordt en gewoon mee gaan dansen. Ik heb niet het gevoel dat iemand  me raar aankijkt omwille van mijn huidskleur. In ieder geval is het absoluut niet vergelijkbaar met de situatie in Soedan.

Alhadi, ik dank je van harte voor dit boeiende gesprek en ik wens je heel veel succes met al je projecten. En blijf ons af en toe een mooi gedicht sturen!

Met dank aan Ingrid Vandervelden

Alhadi schreef ook een gedicht over Brussel, naar aanleiding van gedichtendag 2013:

Licht in het hart van Brussel, deze stad

Vanachter
de verte van wijdse kusten,
de donkerte van grijsgrauwe steden
de diepte van prachtige koraaleilanden
de verre eindeloze savanne en haar geuren
de stortregens van de evenaar
de tongen van de woestijnwinden
de blauwe bergen

Vanuit
het gefluister van liefdevolle moeders
storten dromen
zich in het hart van elke mens
als marmeren watervallen
gezwollen door oprechte gevoelens
en tere kussen

Ze vermengen zich
met de neerslag,
hier in deze stad
geurend naar gouden verdichtsels
gewassen in het licht van kaarsen
oplichtend door een fabelachtige blijdschap

een zachte regenbooggeur verspreidend
versmeltend met de tranen van zovele kunstenaars

Ah, hoe zoet is het leven
wanneer we één worden met die regens
en de hymnen van deze stad
hoe schitterend klinkt het geween
wanneer we ontdekken dat wij de stedelingen zijn, hier in deze stad

We vormen met trots een zee
van aaneengeregen oplichtende sterretjes
alles hier
is schitterend en wonderbaar
deinend in schone liederen
is getekend met warmte en liefde
is een symfonie van liefde en dromen
wij regenen neer
van het plafond
tot een unieke weergaloze trouwhartigheid
is een snarenspel
van heimwee en mijmeringen
van vreugde en omhelzingen
van transparante zielenlicht

Ah, hoe schitterend
dat iedereen wordt geboren
met de kleur van de zon
met de smaak van jasmijn
met de verbeelding van een betoverende horizon
met de geur van zachte vlakten
met de nectar van bijgeloof

En van achter onze tijdloze woorden
zijn wij
een lofzang van de eeuwige vreugde
één boek van hart tot hart
wij weerklinken alle talen
als een hooglied
in het hart van deze stad

Alhadi Adam Agalbeldour
(vertaling Stijn Van Asch / bewerking Ilse Wijnen)